Görüntü işlemede aydınlatma, hatanın görüntüde görünüp görünmeyeceğini belirler. Yazılım ve yapay zekâ ancak görüntüde olan farkı bulabilir; ışık hatayı görünür kılmıyorsa en iyi algoritma da onu bulamaz. Doğru aydınlatma, hatayı belirginleştirip ürünün normal özelliklerini bastıran aydınlatmadır. Seçim ürünün yüzeyine ve aranan hataya göre yapılır ve numunelerle denenerek doğrulanır.

Aydınlık alan ve karanlık alan

Aydınlatma düzenleri iki temel geometriye ayrılır:

  • Aydınlık alan: Işık yüzeyden yansıyarak kameraya gelir. Düz yüzey parlak görünür; çizik, delik ve leke gibi ışığı dağıtan hatalar koyu görünür.
  • Karanlık alan: Işık yüzeye çok yatık açıyla gelir ve düz yüzeyden kameraya yansımaz. Düz yüzey koyu görünür; çizik, ezik, kabarıklık ve kabartma yazı gibi düzensizlikler ışığı kameraya saçtığı için parlak görünür.

Aydınlatma türleri ve kullanım alanları

Aydınlatma Nasıl çalışır Uygun olduğu işler
Halka ışık Kameranın çevresinden yüzeye doğrudan ışık verir Mat yüzeyler, genel görüntüleme, etiket ve parça varlık kontrolü
Düşük açılı halka ışık Işığı yüzeye yatık açıyla verir, karanlık alan oluşturur Çizik, ezik, kabartma ve gravür yazı, düz yüzeylerdeki küçük kusurlar
Dome (kubbe) Işığı her yönden yayarak gölgesiz ve yansımasız görüntü verir Parlak, kavisli ve buruşuk yüzeyler: folyo, metal kutu, kapak, enjeksiyon parça
Koaksiyel Işığı kamerayla aynı eksenden, yarı geçirgen aynayla verir Düz ve parlak yüzeyler: işlenmiş metal, cam, ayna yüzey, silikon plaka
Backlight (arka aydınlatma) Ürünün arkasından ışık vererek keskin siluet oluşturur Kontur, ölçü, delik varlığı, şeffaf şişede dolum seviyesi ve yabancı madde
Çizgi ışık Dar ve yoğun ışık bandı oluşturur Çizgi tarama kameralar, kumaş, film ve sac gibi sürekli malzemeler
Düz difüz panel Geniş, homojen ışık yüzeyi Geniş ve düz ürünler, renk ve baskı kontrolü

Dome ışık parlak yüzeylerdeki yansımayı giderir ama yüzeydeki çok ince çizikleri de yumuşatabilir. Bu durumda düşük açılı aydınlatma daha iyi sonuç verir. Bazen aynı ürün için iki farklı aydınlatmayla iki görüntü alınır.

Işık rengi ve dalga boyu

  • Renk kontrastı: Bir renk, aynı renkteki ışık altında açık, karşıt renkteki ışık altında koyu görünür. Örneğin kırmızı bir işaret kırmızı ışıkta kaybolur, mavi ışıkta koyulaşır. Monokrom kamerayla renk ayrımı bu yolla yapılabilir.
  • Kızılötesi (IR): Bazı mürekkepleri ve renkli plastikleri geçer. Renkten etkilenmeden şekil görmek veya ortam ışığından kurtulmak için kullanılır.
  • Ultraviyole (UV): Floresan işaretleri, yapıştırıcıları ve bazı kaplamaları görünür kılar.
  • Beyaz ışık: Renkli kamerayla renk ve ton kontrolü için gerekir.

Polarizasyon, flaş ve ortam ışığı

  • Polarizasyon: Işığa ve lense takılan polarize filtreler parlak yüzeylerdeki yansımayı azaltır. Şeffaf ambalaj ve parlak etiketlerde işe yarar.
  • Flaş çalışma: Işık yalnızca görüntü alınırken kısa süre yanar. Hareketli ürünü dondurur ve normalden çok daha güçlü ışık verebilir.
  • Ortam ışığı: Pencereden gelen gün ışığı veya tavan lambaları görüntüyü değiştirir. İstasyon kapatılır, flaş gücü artırılır veya ışık rengine uygun filtre kullanılır.
  • Kararlılık: LED’in gücü sıcaklıkla ve zamanla değişebilir. Sabit akımlı sürücü ve düzenli kontrol, görüntünün her gün aynı kalmasını sağlar.

Aydınlatma nasıl seçilir?

  1. Hatayı ve yüzeyi tanımlayın: Hata çizik mi, leke mi, eksik parça mı? Yüzey mat mı, parlak mı, şeffaf mı, kavisli mi?
  2. Sağlam ve hatalı numune toplayın: En zor ayırt edilen hataların numuneleri en değerli olanlardır.
  3. Farklı düzenleri deneyin: Aynı numune farklı ışık türleri, açılar ve renklerle görüntülenir.
  4. Kontrastı karşılaştırın: Hatanın sağlam yüzeyden en net ayrıldığı düzen seçilir.
  5. Hat koşulunda doğrulayın: Hız, titreşim, ürün konumundaki değişim ve ortam ışığı hesaba katılır.

Sonuç

Bir görüntü işleme sisteminin başarısının büyük kısmı görüntü alınmadan önce, aydınlatma seçiminde belirlenir. Doğru ışık hatayı belirgin, ürünün normal görünümünü sabit kılar; bu da daha basit bir yazılım, daha az yanlış ret ve daha kararlı bir sistem demektir. Kamera ve lens tarafını endüstriyel kamera ve lens seçimi yazısında anlattık.

Yüzey kontrolündeki yaklaşımımızı yüzey kontrolü sayfasında bulabilirsiniz. Ürününüz için aydınlatma testini numunelerinizle yapmamızı isterseniz bizimle iletişime geçin.