Kumaş kalite kontrolünde en yaygın yöntem 4 puan sistemidir. Bu sistemde her hataya boyutuna göre 1 ile 4 arasında puan verilir, toplam puan kumaşın alanına göre hesaplanır ve sonuç alıcının kabul sınırıyla karşılaştırılır. Kontrol geleneksel olarak kumaş kontrol makinesinde, operatörün gözüyle yapılır. Kamera ve yapay zekâ destekli sistemler ise kumaşı tüm genişliği boyunca tarar, hataları metre konumuyla kaydeder ve puanlamayı otomatik hale getirir.
4 puan sistemi nasıl uygulanır?
4 puan sistemi ASTM D5430 standardına dayanır. Hatanın uzunluğuna göre verilen puanlar şöyledir:
| Hatanın uzunluğu | Puan |
|---|---|
| 3 inç (yaklaşık 7,5 cm) ve altı | 1 |
| 3 ile 6 inç arası (7,5 ile 15 cm) | 2 |
| 6 ile 9 inç arası (15 ile 23 cm) | 3 |
| 9 inçten (23 cm) uzun | 4 |
Delikler ve açıklıklar için 1 inç (yaklaşık 2,5 cm) ve altı 2 puan, daha büyük olanlar 4 puan alır. Standartta bir yardalık (yaklaşık 91 cm) uzunlukta verilebilecek en yüksek puan 4’tür; aynı bölümde birden fazla hata olsa da puan 4’ü geçmez.
Puan nasıl hesaplanır?
Standartta sonuç 100 yarda kare başına puan olarak hesaplanır: toplam puan × 3600 / (kontrol edilen yarda × kumaş eni (inç)). Metrik birimlerle çalışan işletmeler aynı hesabı 100 metrekare üzerinden yapar:
100 m² başına puan = (toplam puan × 100) / (kontrol edilen uzunluk (m) × kumaş eni (m))
Kabul sınırı alıcıya ve kumaş türüne göre değişir. Sınır sipariş aşamasında alıcıyla birlikte belirlenir.
Elle kontrolün sınırları
- Operatörün dikkati vardiya boyunca değişir; küçük ve düşük kontrastlı hatalar gözden kaçabilir.
- Aynı hata farklı operatörler tarafından farklı puanlanabilir.
- Hata yerleri ve puanlar çoğunlukla elle forma yazılır; geriye dönük inceleme zordur.
- Kontrol hızı operatörün hızıyla sınırlıdır.
Kamera ve yapay zekâ ile otomatik kumaş kontrolü
Otomatik sistemde kumaş, çizgi tarama kameralarıyla tüm genişliği boyunca taranır. Yapay zekâ modeli çekik iplik, atkı ve çözgü hataları, delik, leke, yağ lekesi ve renk farkı gibi kusurları tespit eder. Her hata türü, boyutu ve metre konumuyla kaydedilir.
Bu kayıtlarla:
- 4 puan sistemine göre puanlama otomatik yapılır,
- top başına hata haritası ve rapor oluşturulur,
- hatanın tekrarlandığı bölgeler üretim tarafına geri bildirilir.
Desenli ve renkli kumaşlarda desen, sağlam kumaş görüntüleriyle modele tanıtılır; model desenin normal tekrarını kusur olarak değerlendirmez. Her kumaş türü için ayrı ürün profili oluşturulur.
Otomatik kontrol nerede kurulur?
- Dokuma veya örme sonrası ham kumaş kontrolünde,
- boya ve apre sonrası mamul kumaş kontrolünde,
- sevkiyat öncesi son kontrolde.
Mevcut kumaş kontrol makinesine kamera ve aydınlatma eklenerek de kurulum yapılabilir.
Sonuç
4 puan sistemi kumaş kalitesini ölçmenin ortak dilidir. Kamera ve yapay zekâ destekli kontrol bu dili değiştirmez; hataları her metrede aynı kriterle bulur, puanlamayı otomatik yapar ve her top için kayıt bırakır.
Sistemin bileşenlerini ve çalışma adımlarını otomatik kumaş kontrol sistemi sayfasında, tekstil için yaklaşımımızı tekstil sektör sayfasında bulabilirsiniz. Kumaş türünüz için otomatik kontrolün uygunluğunu değerlendirmek isterseniz bizimle iletişime geçin.
